cognitieve vaardigheden

Het lange duurgeheugen

 

De kennis die we in het lange duurgeheugen opslaan kan erg verschillend zijn. Zo is de kennis die we hebben van de tafels van vermenigvuldiging heel anders dan de bewegingen die we moeten maken om te fietsen. Ook herinneringen aan een gezellige familiedag verschillen erg van de tijd waarop we elke dag de bus moeten halen. Toch ligt deze informatie – en nog veel te veel om op te noemen – allemaal opgeslagen in ons lange duurgeheugen. Om enige ordening aan te brengen in de kennis die ligt opgeslagen in het lange duurgeheugen, worden hier enkele soorten van die kennis besproken.

Het expliciete (of declaratieve) geheugen is het geheugen waarvan we ons bewust kunnen zijn. Zo kunnen we ons vaak goed herinneren wat we de vorige avond hebben gegeten. De term impliciet geheugen verwijst naar het type kennis waarvan we ons niet bewust zijn. Hieronder vallen de dingen die we in het dagelijks leven regelmatig doen. Hoewel we ons hiervan niet bewust zijn, hebben we ons geheugen nodig om deze dingen uit te voeren. Het poetsen van onze tanden of fietsen gaat bijvoorbeeld automatisch, zonder dat we ons ervan bewust zijn dat we kennis nodig hebben bij het uitvoeren van deze handelingen.

Binnen de kennis die onder het expliciete (bewuste) geheugen valt, zijn weer verschillende soorten geheugen te onderscheiden: het episodisch en het semantisch geheugen. Het episodisch geheugen verwijst naar de expliciete herinneringen aan iemands eigen ervaringen in het verleden. Hieronder vallen bijvoorbeeld herinneringen aan de reis die we de afgelopen zomer hebben gemaakt of de gasten die op ons laatste verjaardagsfeest zijn geweest. Het semantisch geheugen bestaat uit expliciete herinneringen die niet zijn verbonden aan bepaalde ervaringen. Het bevat bijvoorbeeld kennis van de betekenis van woorden, feitenkennis, en kennis waarmee we de wereld om ons heen begrijpen. Vaak is het makkelijker om je iets te herinneren als het aan een bepaalde ervaring is gekoppeld. Daarvan kun je gebruik maken bij het bewust leren, ofwel: wanneer je informatie in je semantisch geheugen wil opslaan. Bij het leren van topografie helpt het bijvoorbeeld, om na te gaan of je een keer in die plaats bent geweest, of je iemand kent die daar woont, of het stadion van een bekende voetbalclub daar staat, etc. Later nog meer van deze trucjes…

Onder het impliciete (onbewuste) geheugen vallen drie soorten geheugen. Ten eerste is er het geheugen voor procedures. Dit is het geheugen dat we hebben voor motorische vaardigheden, gewoonten en onbewust geleerde regels. Onder dit geheugen valt bijvoorbeeld het kunnen fietsen of zwemmen zonder bewust te denken aan de bewegingen die gemaakt moeten worden. Ook schrijven en het toepassen van de verkeersregels vallen hieronder. Een tweede vorm van impliciet geheugen is het geheugen voor aangeleerd gedrag. We hebben bijvoorbeeld geleerd iemand gedag te zeggen wanneer diegene ons gedag zegt en onze vork in de linkerhand vast te houden. Ten slotte is er “priming”. Informatie die al opgeslagen ligt in het lange duur geheugen wordt geactiveerd door informatie die binnenkomt in het sensorisch geheugen. Dit gebeurt zonder dat we ons ervan bewust zijn. Het korte duurgeheugen komt in dit geval dus niet tussenbeide. Vaak zijn we ons niet eens bewust van het feit dat we de informatie hebben waargenomen.

Hoe slaan we nu het beste informatie in ons geheugen op? Hoe maken we gebruik van de kennis over de werking van het geheugen, om optimaal te leren? Daarover later meer.

Een gedachte over “Het lange duurgeheugen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s